UPRAWNIENIA I PRZYWILEJE HONOROWYCH DAWCÓW KRWI
Krwi nie da się wyprodukować w żadnym laboratorium. Jej jedynym źródłem jest drugi, zdrowy człowiek. Przywileje to symboliczne podziękowanie za to, że dawcy dzielą się cząstką siebie, aby ratować zdrowie i życie pacjentów.
Zakres przysługujących świadczeń zależy od posiadanego tytułu:
- Honorowy Dawca Krwi (HDK),
- Zasłużony Honorowy Dawca Krwi (ZHDK).
Honorowy Dawca Krwi (HDK)
Tytuł Honorowego Dawcy Krwi przysługuje każdej osobie, która zarejestruje się w jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi (Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, jego oddziale terenowym lub podczas akcji wyjazdowej) i odda krew pełną lub jej składniki.
Honorowemu Dawcy Krwi przysługuje:
------------------------------------------------------------------------------------
Legitymacja Honorowego Dawcy Krwi
Po pierwszej donacji dawca otrzymuje tytuł oraz legitymację Honorowego Dawcy Krwi, wydawaną przez jednostkę publicznej służby krwi.
Podstawa prawna: art. 6 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi.
------------------------------------------------------------------------------------
Posiłek regeneracyjny
Po każdej donacji krwi lub jej składników dawcy przysługuje posiłek regeneracyjny o wartości energetycznej 4 500 kcal.
Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie wartości kalorycznej posiłku regeneracyjnego przysługującego dawcy krwi.
------------------------------------------------------------------------------------
Zwolnienie od pracy lub służby
Honorowemu Dawcy Krwi przysługuje:
- zwolnienie od pracy lub wykonywania czynności służbowych w dniu oddania krwi i w dniu następnym po donacji
- Za okres zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Podstawą usprawiedliwienia nieobecności jest zaświadczenie wydane przez jednostkę organizacyjną publicznej służby krwi. Zaświadczenie może zostać wydane również w przypadku, gdy z przyczyn medycznych nie doszło do oddania krwi, jednak tylko na czas od rozpoczęcia wizyty do jej zakończenia.
Pracownik powinien wcześniej poinformować pracodawcę o planowanym oddaniu krwi.
Podstawa prawna:
- ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi,
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.
------------------------------------------------------------------------------------
Ulga podatkowa
Honorowi Dawcy Krwi mogą skorzystać z ulgi podatkowej z tytułu darowizny krwi.
Wysokość odliczenia oblicza się, mnożąc ilość oddanej krwi lub jej składników przez obowiązujący ekwiwalent wynoszący 130 zł za 1 litr. Łączna wartość odliczenia nie może przekroczyć 6% dochodu (lub przychodu – w przypadku podatników rozliczających się ryczałtem).
Podstawa prawna: ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
------------------------------------------------------------------------------------
Zwrot kosztów przejazdu
Honorowemu Dawcy Krwi przysługuje zwrot kosztów przejazdu do najbliższej jednostki publicznej służby krwi na zasadach określonych w obowiązujących przepisach.
Warunkiem uzyskania zwrotu jest złożenie wniosku oraz – jeżeli wymagają tego obowiązujące zasady – przedstawienie dokumentów potwierdzających poniesione koszty przejazdu (np. biletów lub innych dokumentów np. dowód rejestracyjny, umowa użyczenia pojazdu).
Podstawa prawna: ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi.
------------------------------------------------------------------------------------
Wyniki badań laboratoryjnych
Na życzenie dawcy istnieje możliwość otrzymania wyników badań laboratoryjnych wykonanych w związku z donacją. Chęć ich otrzymania warto zgłosić podczas rejestracji lub przed badaniem kwalifikacyjnym.
------------------------------------------------------------------------------------
Karta identyfikacyjna grupy krwi – KrewKarta
Centra Krwiodawstwa umożliwiają wyrobienie KrewKarty, potwierdzającej oznaczoną grupę krwi zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Honorowi Dawcy Krwi, którzy nie posiadają jeszcze takiej karty, wyrażą chęć jej otrzymania w rejestracji. KrewKartę można otrzymać bezpłatnie już po pierwszej donacji. Dokument przygotowywany jest po wykonaniu niezbędnych badań, a jego odbiór następuje podczas kolejnej wizyty w Centrum.
KrewKarta jest również wydawana osobom wykonującym badanie grupy krwi w RCKiK w Wałbrzychu zgodnie z obowiązującym cennikiem badań laboratoryjnych.
------------------------------------------------------------------------------------
Zasłużony Honorowy Dawca Krwi (ZHDK-PCK)
Osoby, które oddały wymaganą przepisami ilość krwi lub jej składników, uzyskują tytuł Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi.
Po osiągnięciu odpowiedniego litrażu oddanej krwi i jej składników przyznawane są odznaki:
- Zasłużony Honorowy Dawca Krwi III stopnia (Kobiety 5L/ Mężczyźni 6L)
- Zasłużony Honorowy Dawca Krwi II stopnia (Kobiety 10L/ Mężczyźni 12L)
- Zasłużony Honorowy Dawca Krwi I stopnia (Kobiety 15L/Mężczyźni 18L)
Wnioski wraz z oryginałem zaświadczenia o ilości oddanej krwi należy składać bezpośrednio do Dolnośląski Oddział Okręgowy Polskiego Czerwonego Krzyża ul. Bujwida 34, 50-345 Wrocław (pocztą lub ososbiście).
Osoby, które oddały co najmniej 20 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników, mogą otrzymać odznakę Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu.
Wnioski należy składać bezpośrednio do RCKiK w Wałbrzychu (pocztą lub osobiście w sekretariacie)
Wniosek o nadanie odznaki: Honorowy Dawca Krwi - Zasłużony dla Zdrowia Narodu
------------------------------------------------------------------------------------
Leki refundowane
Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi mają prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki objęte wykazem refundacyjnym dla tej grupy uprawnionych, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Warunkiem skorzystania z uprawnienia jest recepta wystawiona przez osobę uprawnioną oraz oznaczenie na recepcie kodu uprawnienia dodatkowego „ZK”.
------------------------------------------------------------------------------------
Korzystanie ze świadczeń zdrowotnych poza kolejnością
Osoby posiadające legitymację Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi mają prawo do korzystania poza kolejnością:
- z ambulatoryjnych świadczeń opieki zdrowotnej,
- z usług farmaceutycznych świadczonych w aptekach.
Uprawnienie obejmuje również świadczenia związane z leczeniem uzdrowiskowym zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
------------------------------------------------------------------------------------
Ulgi w komunikacji miejskiej
W niektórych miastach Zasłużonym Honorowym Dawcom Krwi przysługują ulgi lub bezpłatne przejazdy środkami komunikacji miejskiej.
Zakres uprawnień określają uchwały właściwych jednostek samorządu terytorialnego.
------------------------------------------------------------------------------------
Program „Dawcom w Darze”
Honorowi Dawcy Krwi mogą korzystać z rabatów i zniżek oferowanych przez partnerów programu „Dawcom w Darze”. Program obejmuje m.in. sklepy, punkty usługowe, obiekty noclegowe i rekreacyjne.
Aktualna lista partnerów programu jest publikowana na stronie internetowej programu https://dawcomwdarze.pl/
------------------------------------------------------------------------------------
Podstawy prawne
Najważniejsze akty prawne regulujące uprawnienia Honorowych Dawców Krwi:
- ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi.
- ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
- ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych;
- rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie wartości kalorycznej posiłku regeneracyjnego przysługującego dawcy krwi;
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.
Wymienione akty prawne obowiązują w aktualnym brzmieniu (z późniejszymi zmianami).
